Panpopticon

Popcultuur vanuit alle hoeken

Net echte mensen

Een reactie plaatsen

RPFIn de vroege dagen van het internet was het medium berucht om de anonimiteit die het scherm bood. In chatboxen was de eerste vraag vaak “asl?” (age/sex/location) maar het stond je vrij om over elk van deze gegevens te liegen. Tegenwoordig maakt juist het internet het heel (te?) makkelijk om het idee te krijgen dat je een vreemde heel goed kent.

Dat is niet per se slecht. Flink wat mensen die ik graag onder mijn kennissen en vrienden reken heb ik op het internet leren kennen voordat ik ze voor het eerst “in het echt” ontmoette. Vandaag nog heb ik geluncht met twee mensen die ik heb leren kennen via een website waar we alle drie fan van zijn. Ik heb al veel leuke interacties gehad op twitter met schrijvers die ik bewonder. Sommige mensen luister ik zo vaak naar via podcasts en mijn koptelefoon dat hun stem net zo vertrouwd is als die van vrienden.

Veel sterren weten dit door het internet gekweekte gevoel van nabijheid en intimiteit goed uit te buiten. De Kardashians hadden bijvoorbeeld zonder het internet geen carrière gehad. De kunst is om de indruk van bereikbaarheid en openheid te geven zonder daadwerkelijk teveel prijs te geven. Maar er kleeft een risico aan: authenticiteit kan zo goed gesimuleerd worden dat het voor sommige mensen moeilijk wordt om te weten wat er werkelijkheid is. En aangezien dat soort mensen op internet hun samenzweringstheorieën kunnen delen met gelijkgezinden ontstaan er soms vreemde situaties.

Zo zijn er mensen die geloven dat Kristen Stewart en Robert Pattinson (die Bella en Edward spelen in de Twilight-films) stiekem nog steeds samen zijn en in het geheim twee kinderen hebben gekregen. Een ander contingent gelooft weer dat Beyonce nooit zwanger is geweest, of dat de vrouw en baby van Benedict Cumberbatch door de pr-afdeling van de studio ingehuurde krachten zijn.

Meest recentelijk in opspraak: de groep die denkt dat Caitriona Balfe en Sam Heughan, die in de televisieserie Outlander de hoofdpersonen Claire en Jamie spelen, stiekem een relatie hebben. Details kunnen hier worden nagelezen. Het kwam er op neer dat mensen die “RPF” – real people fiction – schrijven, waarvan er veel lijken te denken dat de acteurs écht een relatie hebben, in conflict kwamen met de mensen die hun fantasieën heel bewust beperken tot de fictieve personages.

Ik las vroeger heel veel fanfiction – ik heb zelfs ooit nog eens een artikel geschreven in het studentenblaadje van University College over het fenomeen. Nog steeds duik ik af en toe Ao3 in voor een leuk verhaaltje over Stucky (Steve/Bucky) of Stormpilot (Finn/Poe). RPF is echter nooit echt mijn kopje thee geweest: het voelde ongemakkelijk, als het lezen van de dagdromen van een ander. Toch is het ontegenzeggelijk populair: er is bijvoorbeeld ontzettend veel fic waarin twee van de leden van One Direction een relatie hebben (met onder andere veel uit het “mpreg” subgenre – googlen op eigen risico).

Je kan de schuld geven aan de PR-machine van Hollywood: het aanmoedigen van geruchten over acteurs die samen in een film spelen is waardevolle publiciteit. Of Stewart en Pattinson ooit echt een relatie hadden is bijvoorbeeld maar zeer de vraag, des te meer omdat het er nu op lijkt dat Stewart toch de voorkeur geeft aan vrouwen.

Toch betekent dat niet dat de ethische implicaties van RPF irrelevant zijn. Het zal heus zo zijn dat een meerderheid alleen als grap meegaat in de samenzweringstheorieën (hier een fantastisch voorbeeld van RPF met een vette knipoog), maar de ironie is lang niet altijd goed zichtbaar. Zeker niet voor het type mensen dat hun obsessie soms op gevaarlijke manieren uit: veel onhandige daadwerkelijke partners hebben doodsbedreigingen ontvangen, en anderen die de fantasie dreigen te doorprikken worden ook op de korrel genomen.

Aan de andere kant is de grens tussen werkelijkheid en fictie soms vaag: heel veel historische fictie zou je kunnen beschrijven als RPF. Bij fanfiction die nu wordt geschreven over Alexander Hamilton en Thomas Jefferson kan je je afvragen of het gebaseerd is op de historische figuren of op de versie van deze figuren die in de (RPF?) musical Hamilton optreden. Het gebeurt zelfs met levende mensen: de Zuckerberg van Aaron Sorkin uit The Social Network verschilt op cruciale punten van de echte Zuckerberg.

RPF bestond in die zin al lang voor het internet er was. Het hele sterrensysteem vertrouwt op het vermogen van mensen om hun verlangens op onbekenden te projecteren. Maar door de illusie van nabijheid die het internet (en vooral Social Networks) suggereren wordt het des te belangrijker om te beseffen dat alles wat wij te zien krijgen een zorgvuldig opgebouwde façade is. Dromen over Oscar Isaac is prima. Schrijven over dromen over Oscar Isaac kan ook. Maar vergeet niet dat de “Oscar Isaac” uit je dromen een fictief personage is, dat evenveel overeenkomsten heeft met de knappe acteur als ik met het personage dat ik in de asl-dagen op het internet speelde.


 

Het plaatje hierboven is fanart van tumblr-gebruiker Astuller

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s