Panpopticon

Popcultuur vanuit alle hoeken

Vrouwenfilms

Een reactie plaatsen

brooklyn-saoirse-ronanBrooklyn is een film over een Iers meisje dat naar de VS emigreert. Het speelt zich af in de jaren ’50. Misschien kan het daardoor zo’n ongecompliceerd anachronisme zijn; een prachtig voorbeeld van een vergeten (en vaak verguisd) genre: de women’s picture.

Er zijn allerlei definities te vinden voor women’s pictures. Je kan het simplistisch samenvatten in drie criteria:

  • de films gaan over een vrouw, en worden verteld vanuit haar perspectief;
  • deze vrouw krijgt te maken met typisch vrouwelijke dilemma’s;
  • je hebt er minstens één zakdoekje bij nodig.

Als genre is het moeilijk vast te pinnen. Mildred Pierce, bijvoorbeeld, is een women’s picture maar ook een film noir. Andere klassiekers, zoals Jezebel; Now, Voyager (beide met Bette Davis in de hoofdrol) en Stella Dallas (met Barbara Stanwyck) zijn melodrama’s. Douglas Sirk nam zijn technicolor women’s pictures zo serieus dat ze haast camp werden (ik bedoel…). Essentieel is de juiste toonzetting: zodra je begint met ironische knipogen begeef je je meer op het terrein van de chick flick.

Recente voorbeelden van women’s pictures vinden is lastiger. Todd Haynes is fan – zijn Far From Heaven is een hommage aan Sirk, en hij maakte een televisie-remake van Mildred Pierce. En nu is er Brooklyn, waarin hoofdpersoon Eilis naar Amerika vertrekt. Uiteindelijk moet ze kiezen tussen twee mannen – en twee heel verschillende levens. Een women’s picture maken kan duidelijk nog wel – een women’s picture maken die zich ook in het heden afspeelt is kennelijk lastiger.

Brooklyn heeft kritiek gekregen omdat het wel een erg nostalgische versie van het verleden presenteert. Laura van Zuylen vond Brooklyn (in de filmkrant) “veel te braaf”, en vond dat je met een ouderwetse marriage plot – met welke man zal de hoofdpersoon eindigen? – niet meer aan kon komen.

Brooklyn is inderdaad opvallend conflictloos. Eilis volgt lessen boekhoudkunde in een klas met voornamelijk mannen, maar met seksisme krijgt ze eigenlijk niet te maken. Haar elegante, streng uitziende baas op werk blijkt vol empathie. Als ze een vriendje krijgt van Italiaanse afkomst zijn de plagerige meiden van het pension waar Eilis woont niet te beroerd om haar te leren hoe ze spaghetti moet eten, zodat ze een goede indruk kan maken op zijn ouders.

De braafheid hoeft echter geen handicap te zijn. Het is juist knap dat de film zonder kunstmatig drama je toch meermalen naar dat zakdoekje doet grijpen. Verder is de keuze tussen de twee mannen grotendeels symbolisch: het is ook een keuze tussen twee verschillende levens. Zal Eilis kiezen voor het vertrouwde of het nieuwe? Zal ze doen wat van haar wordt verwacht of gaat ze toch voor het onverwachte?

Beide keuzes zijn verleidelijk. Je zou het kunnen bagatelliseren als de keuze tussen één leuk leven en een ander leuk leven – is dat nou iets om zo over te snotteren? Daarbij wordt vergeten dat, ongeacht welke keuze Eilis maakt, ze dus ook afscheid moet nemen van een mogelijk leven; een heel pad niet kan verkennen. Het is een beetje als de vijgen van Sylvia Plath. Dergelijke keuzes, ingrijpend maar alledaags, worden maar zelden op zo’n mooie manier op het grote scherm geïllustreerd.

Zou je een film als Brooklyn kunnen maken die zich nu afspeelt, in de tijd van Skype en goedkope vliegreizen en anticonceptie? Het plot kan niet hetzelfde zijn, natuurlijk. Toch staan mensen – vrouwen – nog steeds regelmatig voor keuzes die bepalen hoe de rest van hun leven eruit zou kunnen zien. Een groter obstakel is wellicht dat een geheel gebrek aan ironie en cynisme tegenwoordig wordt gezien als achterhaald  en saai – maar met Brooklyn wordt bewezen dat een verhaal over een ernstig, oprecht meisje heus niet saai hoeft te zijn.

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s